نقدی ساده و صمیمی بر فیلم رسوائی

پس از تماشای فیلم نقاط مثبت و  منفی جدی متعددی به ذهنم آمد اما با کمی تأمل و دقت،  ریشه این نقاط مثبت و منفی در چند نقطه مهم و حیاتی فیلم جمع می شوند :

اصلی ترین نقطه قوت « رسوائی » این است که ده نمکی توانسته پیام خودش را به مخاطب برساند. این بزرگترین موفقیت این فیلم می تواند باشد. آن چیزی را ده نمکی انگیزه اش را داشته و می خواسته آنرا در این فیلم بنمایاند، به خوبی از عهده آن بر آمده است.  اما در نحوه ی رساندن این پیام، نقدهای جدی بر فیلمش وارد است که در اینجا به برخی از آنها اشاره ای می کنم: می شود کل فیلم ده نمکی را به یک مسأله ریاضی تشبیه کرد که جواب آخر مسأله را درست به دست می آورد اما با روشی غلط و ناصحیح.  نقد جدی و اصلی که به رسوائی وارد است، این است که کارگردان با گزاره هایی نادرست که در نظر کارگردان درست پنداشته شده است، در صدد نتیجه گیری یک پیام درست و صحیح برمی آید که از عهده آن هم به خوبی بر آمده است اما این شیوه ی نتیجه گیری، یک مغالطه بزرگ را در فیلم ایجاد می کند. از جمله این گزاره های نادرستی که در فیلم درست انگاشته شده و به مخاطب القا می شود، کارها و رفتارهای روحانی فیلم حاج یوسف است که بعضی از آنها دقیقاً مصداق منکر نظیر پناه دادن به یک دختر فراری از دست پلیس، تنها بودن با یک نامحرم در یک اتاق و خانه، کشیدن ملافه روی دختر نامحرم، درخواست از نامحرم جهت ماندن در خانه او و ...،  بعضی از آنها  مصداق  قرار دادن خود در مواضع تهمت که دین  انسان را  از آن بر حذر می دارد  نظیر  صحبت کردن حاجی یوسف و کمک کردنش در جلوی مردم ، سوار شدن به ماشین دختران نامحرم و .... ، بعضی از آنها مصداق سادگی بیش از حد نظیر  حرفهایی که دختر بدنام فیلم افسانه در باب اینکه من در اختیار شما هستم و جبران می کنم و ... و خنده ساده لوحانه روحانی و یا دیالوگ ها و بعضی رفتارهای ساده لوحانه روحانی ایده آل فیلم ...

البته بهتر ست همینجا بگویم که واقعاً نمی شود از بازی بی نظیر اکبر عبدی چشم پوشی کرد که مخاطب را با خود همراه می کند بر خلاف الناز شاکردوست که خیلی کلیشه ای و غیرمنعطف و غیر باورپذیر ایفای نقش کرده و البته باتوجه به بازی های قبلی این دو بازیگر، هر دوی این بازخوردها قابل پیش بینی بود. اینها تعدادی از گزاره ها و رفتارهای نادرست مکرر و متعدد فیلم است که درست انگاشته شده و از کنار هم چیدن این گزاره ها و البته گزاره های درست دیگر که بحث بر سر آنها نیست پیام فیلم را نتیجه گیری می کند .

****************************************

 یکی دیگر از نقدهایی که می شود به فیلم وارد کرد اصرار فیلم بر رساندن پیامهایش بطور مستقیم وکاملاً رو است که گاهی به دیالوگ های فیلم نیز آسیب وارد کرده و آنها را به دیالوگ های کلیشه ای و شعاری تبدیل کرده است. البته ده نمکی به این ادبیات معتقد است و از آن دفاع می کند و نمی شود گفت که ناخواسته است بلکه  باورش بر این است که با مخاطب فیلم هایش که توده مردم است با این ادبیات مستقیم سخن گفتن، کارساز تر است که به نظر می رسد تا حدودی می شود این حرف را درست انگاشت اما کارگردان می توانست با هوشمندی، برخی پیامهایش را مستقیم و پیامهای دیگری را در لایه های زیرین فیلم بکارد تا مخاطب خاص از فیلم، پیامهای بیشتری دریافت کند و خیلی اوقات می شود که پیامهای غیر مستقیمی که در ناخودآگاه انسان کار میکنند، تاثیر بسزایی دارند و می شود گفت که ده نمکی از استفاده از پیام های غیر مستقیم در فیلم هایش موفق نبوده است که به امتحان کردنش می ارزد که هم ادبیات خودش را در فیلم اجرا کند و هم این فرصت ها و پتانسیل های تصویر را از دست ندهد و امتحان کند...

****************************************

در این متن در همین حد به نظرم کفایت می کند . فارغ از اینکه نقدهای دیگری نیز به نظرم آمد که انشاله اگر مجالی شد ( که قطعا نیست!) آنها را هم می نویسم مثل : ایجاد نگاه و تصویر سیاه از صیغه موقت، ایجاد تصورات نابجا  از روحانیت نظیر کار کردن شبانه ایشان و ...

****************************************

با اینکه من از سینما راضی بیرون نیامدم و انتظارم از یک فیلم دینی که هیچ، از ده نمکی برآورده نشد و انتقادهای جدی به فیلم داشتم، اما نمیتوانم این را کتمان کنم که ده نمکی استاد بزرگ آشتی دادن مخاطب با سینما بود و هست و قطعاً یکی از عامل های سرپا ایستادن سینما در این آشفته بازارش سه گانه اخراجی های او و رسوائی اش بود با همه ی کم  و کسری هایش... و دغدغه مندی او قابل ستایش است...قابل ستایش...

/ 14 نظر / 95 بازدید
نمایش نظرات قبلی
حسام

واقعا نقد خوبیه... متاسفانه یکی از مشکلات حزب الله امروز استفاده از ابزار بد برای دعوت به اسلام(حزب اللهی شدن!) که متاسفانه گاها مشاهده میکنیم برای هدفی پاک و با ارزش کارهایی ناشایست انجام میشه... فیلم در کل با هدف خوبی ساخته شده بود و البته مورد پسند مردم هم واقع شد... بیشتر از نقد و ادبیات نقدتون استفاده کردم... حزب الله به این انتقادهای روشنگرانه و سازنده محتاج... وقتی آدم نقدهای کارگردان های حزب الله از فیلم های (هر چند ناشایست) رو میخونه واقعا ناراحت میشه و یاد نقدهای خوب شهید اهل قلم میوفته... . استفاده کردیم. ایشالا که موفق باشید.[لبخند][لبخند][گل]

سعید منتظر

سلام چه عجب! من هم فیلم رو دیدم اما نقدهام یکم متفاوته. نقدت خیلی خوب بود. استفاده کردیم.

رامین

راسش من دیشب این فیلمو دیدم و خیلی خوشم اومد خانومم همینطور . . . دمتون گرم . . . یا حسین

مهدی

با سلام خدا قوت دقیقا نقدهائی که من روی این فیلم رو داشتم شما منعکس کردید، آفرین بر شما متاسفانه امروز به بهانه کار فرهنگی هر منکری رو در قالب هنر می خوان به مردم بخورانند و ما هم نباید در این بین سکوت کنیم.

قرارگاه سایبری 702

معرفي اجمالي 702 عدد حروف ابجد کلمه‌ي بصيرت است، با توجه به وظيفه ي عظيم و رسالت بزرگي که بر دوش فعالين فرهنگي و سايبري در حفظ و اشاعه ي ارزشهاي ديني و ملي و اسلامي مي باشد ،702توسط عده اي از وبلاگ نويسان دغدغه مند استان کرمان سازماندهي و راه اندازي شده است ، و هيچ‌گونه وابستگي به نهاد، حزب و گروه‌ سياسي و... ندارد و کاملا خودجوش مي باشد . 702 متشکل از هيئت مديره اي است که توسط اکثريت اعضا تاييد و منتخب شده اند .و با ورود و عضويت در 702 نه تنها مي توان عقايد و اعتقادات را به اشتراک گذاشت بلکه نقاط ضعف و قوت نظرات و تحليل ها و نگاشته هايمان آشکار خواهد شد و ما را به سمت بهتر شدن پيش خواهد برد . 702 راهي است براي تعامل و تبادل نظر در زمينه هاي مختلف . اهداف702 1-لبيک به رهبر انقلاب اسلامي 2- راه اندازي جايي براي نظريه پردازي آزاد 3- جهت‌دهي و هدايت فعاليت سايبري در مسيري ارزش‌مند و هدف‌دار. 4- اثرگزاري بر فضاي مجازي، گامي موثر در گسترش و نشر ارزش‌هاي اصيل اسلامي 5- مقابله با تهديدات نرم 6-برقراري ارتباط و تعامل با علاقمندان فعاليتهاي سايبري در سراسر ايران و جهان منتظر حضور گرم شما در جمعمان هستیم www.702.i

امیر تقی زاده

سلام ضمن خسته نباشید، حضور همسنگرتان در فضای سایبری برای کاندیداتوری چهارمین دوره انتخابات شورای اسلامی کلانشهر تبریز در ائتلاف خادمان که مورد حمایت سایر لیست های همسو و ارزشی است ، اعلام می گردد. امید است با همراهی، توانمند و آگاهانه جنابعالی بعنوان یک رسانه پویا و جوان در خلق حماسه سیاسی با تاکید بر ایجاد گفتمان انقلاب اسلامی و با شعار "عبادت بجز خدمت خلق نیست " شاهد مصدایق بارزی در عینیت بخشی به اصلاح روند مدیریت شهری، توزیع متوازن و یکسان خدمات رفاهی و سبک زندگی شهری با حرکت به سوی الگوهای زندگی ایرانی – اسلامی باشیم ... لیست کاندیداهای ائتلاف خادمان اعلام شد http://tabriz21.ir/ http://amir215.persianblog.ir/

منتقد

به نظر من ده نمکی خودش رو داره رسوا میکنه اون ده نمکی که من می شناختم کجا این ده نمکی کجا !!! یه مومن باید کاری را بکنه که امام زمانش کار او را بپسنده

maryam

دوست عزیزنقدتون تایه جاهایی به جابود.. اما اینکه گفتیدحاجی نبایدبه دخترپناه میدادوجامیدادنه.. اگه اینطوری بودکه حاجی به اون خانم پناه نده که فیلم همونجاتموم میشد.. دیگه پیامی نمیموند..

ماریه

سلام سرپا موندن صنعت سینما به چه ارزشی؟مسخره شدن لباس پیغمبر و اصول اولیه اسلام؟

مسیح

مرحله نهایی انتخاب برترین وبلاگ ایران در سال 92 "جشنواره چهره بلاگ" بنده خوب خدا سلام.. به لطف خدا ، مدد شهدا و لطف و محبت خوبانی چون شما ، وبلاگ حقیر این حقیر یعنی "یادداشت های بیداری" توانسته است به مرحله نهایی این جشنواره بزرگ راه یابد و با بزرگان وبلاگ نویسی کشور ، که الحق بسیار تا بسیار از ما قدرتمندتر بوده اند هم مصاف شود. لذا از حضرتعالی دعوت می شود تا با رای خود ، ما را نیز در پایان کار حمایت فرمایید. بی نهایت از شما سپاسگزارم. التماس نور - یاحق ج - العبد مسیح کردستانی http://husneyusuf.com --------------------------------------------------------------- جهت کسب اطلاعات بیشتر: http://husneyusuf.com/page/chehreblog